Gemengd koor

Cantamabile

Hamme

 

Welkom
Wie zijn we
Werking
Komende activiteiten
Voorbije activiteiten
Nieuwe leden
Contactpersonen
Ledenpagina
Repertoire
Links

WILLIAM BYRD (1543-1623)

 

Zijn tijdgenoten noemden hem de “Britanniae musicae parens”, de vader van de Britse muziek.  Zijn muzikale leermeester was de al even bekende Thomas Tallis, die zelfs peter werd van één van zijn zeven kinderen.  Van alle grote meesters van die tijd bereikte alleen Orlandus Lassus het niveau van William Byrd.

In 1563, 20 jaar oud dus, kreeg hij al een benoeming tot organist van Lincoln Cathedral (zijn geboortestad).  Tien jaar later verhuisde hij echter naar Londen om er organist te worden in de Koninklijke Kapel.  Daar stond hij onder de bescherming van koningin Elisabeth I, dochter van Hendrik VIII die het opgekomen Anglicanisme tot staatsgodsdienst had verheven. Byrd was echter (net als Talllis) katholiek en bleef gans zijn leven zijn katholieke geloof trouw.  Zonder twijfel miste hij daardoor verschillende kansen.  Toch wist hij in de gratie te blijven van de Anglicaanse koningin, omdat hij zowel voor de katholieke als de Anglicaanse kerk muziek componeerde, vrienden had in hoge kringen en bijzonder sluw was.  Elisabeth I zorgde er ook voor dat hij het recht behield om zijn muziek te drukken en te verkopen.

Van Byrd is dan ook zeer veel muziek overgebleven: 670 werken in totaal, waaronder meer dan 100 muziekstukken voor virginaal, een soort klavecimbel waarbij het geluid geproduceerd wordt door met een pen tegen de snaren te tokkelen. Zijn missen en motetten in het Latijn behoren tot het beste religieuze werk dat ooit door een Engelse componist werd geschreven.

Componisten die werken voor virginaal schreven noemden zichzelf virginalisten.  Byrd was de meest vooraanstaande componist van deze groep.  Hij schreef verschillende dansen, liedbewerkingen, fantasieën en variaties die in zijn tijd erg populair waren.

Zijn drie missen werden uitgegeven tussen 1593 en 1595.  Ze waren bestemd voor de vele afgescheiden katholieken die in deze heftige periode in de Engelse religieuze geschiedenis hun eredienst hielden in privékapellen en in door katholieken bewoonde kastelen. Elk van de drie missen is geschreven voor een verschillende stemcombinatie: 3-, 4- en 5 stemmig.  Muziekkenners spreken van een grote helderheid en directheid van deze muziek.  Het hevige contrapunt vertroebelt geen moment de verstaanbaarheid van de tekst.De beroemde vierstemmige mis houdt het midden tussen ingewikkelde polyfonie en de Anglicaanse eenvoud.

Byrd was een revolutionair op het gebied van de muziek voor toetsinstrumenten.  Zelfs nu klinken zijn stukken nog heel modern. Hij stond onder invloed van de Italiaanse componisten, maar bleef zelf voor het Europese vasteland lange tijd een grote onbekende.

Klik hier om terug te gaan naar Repertoire.

Copyright © 2017  •  Gemengd Koor Cantamabile Hamme